مقالات متفرقه
مفصل پلاستیک در ستون یعنی چه ؟
اگه ما عمرانی ها دور هم به گپ و گفت خودمونی بشینیم، می گیم: آره باباااا، مفصل پلاستیک در ستون، به همون اصل «تیر ضعیف - ستون قوی» مربوط میشه دیگه. و اگه بینمون یه غیر عمرانی هم نشسته باشه و از ما بپرسه یعنی چی؟ می گیم: یه ساختمون علاوه بر اینکه باید در برابر تمامی بارهای وارده (بار طراحی) مقاوم و پایدار باشه، ستونهاشم باید یه نمه از تیرها قوی تر باشن تا اگه نیروی وارده (به خصوص نیروی جانبی) بیشتر از اونی باشه که طراح محترم در نظر گرفته، و سازه زبونم لال رو به قبله قرار بگیره، مفصل پلاستیک اول یقه تیرها رو بگیره تا اینطوری حداقل سازه روی ستون هاش یه خورده دندون رو جیگر بذاره تا ساکنین بخت برگشته مجال تخلیه داشته باشن.
ولی از دور هم نشینی و گپ و گفت که بگذریم، تو میدون عمل کلاً یه حکایت دیگه ای داریم!
می پرسی چرا ؟ بذار اول یه جک بگم:
"میگن تو جهنم ایرونیا یه روز قیر هست، قیف نیست. یه روز قیف هست، قیر نیست. یه روزم هر دو هستن و مسئول قیر نیست. خلاصه با این وضعیت اهل جهنم کلی حال میکنن و شانس میارن که خدا فعلاً سرش شلوغه! اما وای به حالشون اگه یه روز سر خدا خلوت بشه !!!"
حالا در جواب این چرا باید گفت: معمولاً اکثر طراحان ما با اجرا بی گانه تشریف دارن و مجریان با طراحی. و اونایی که هر دو رو فوت آب هستن، به دلیل معضلات ناشی از سیستم ناکارمد ما حضور فیزیکی در اجرا ندارن. این زمینه باعث می شه که افراد غیر متخصص میدون رو خالی ببینن و هر طور که دلشون میخواد، طرح و ساخت کنن. این وسط شانس با ماست که زلزله نمیاد. ولی وای به حالمون اگر روزی زلزله ناغافل بیاد !!!
ناگفته نمونه، معما چون حل شود، آسان شود. وقتی این قبیل موارد و حوادث رو می شنویم، میگیم: واقعاً که، چه مهندسایی پیدا میشن! غافل از اینکه خود ما ناخودآگاه بارها و بارها عامل و بانی موارد مشابهی هستیم و اصلاً نمی بینیم. برای دیدن باید یه عینک ویبره دار و سخنگو داشته باشیم که هر از گاهی ما رو بلرزونه و با ادبیات نافذ خودش بگه: آق مهندس اونجا روووو ... !!!
این وسط یادمون باشه:
به عنوان طراح، همینکه OK رو از نرم افزار گرفتیم، به جای کپی کردن دیتیلها از نقشه های قبلی، تعمل به اتصالات تیر به ستون یادمون باشه.
به عنوان طراح، انداختن نیم نگاهی به بهسازی لرزه ای اتصالات بتنی یادمون باشه.
به عنوان طراح، رعایت حداکثر درصد آرماتور در مقاطع بتنی (به خدا اتصالات در سازه های بتنی گناه دارن!) یادمون باشه.
به عنوان ناظر، کنترل خاموتها در محل اتصال تیر به ستون یادمون باشه.
به عنوان ناظر، وقتی می پرسن: مهندس در محل اتصال، خاموت تیر رو ادامه بدیم یا ستون، نگیم فرقی نمی کنه، و تأکید بر ادامه خاموت در ستونها یادمون باشه.
به عنوان ناظر، قبل از اجرا، لیستوفر را با نقشه های اجرایی کنترل کنیم تا اگر ناگزیر به انتخاب بین بد و بدتر بودیم، لااقل بد را انتخاب کنیم و این کار را به دست مجری نسپاریم. چرا که هیچ پیمانکاری به عنوان مثال از چهار ظرفیت میلگرد خریداری شده، یک ظرفیتش رو به عنوان پرت بیرون نمی ریزه و مسلماً سعی میکنه همشو تو سازه مصرف کنه. این موضوع رو حتماً یادمون باشه.
به عنوان مجری، پرهیز از کم لطفی نسبت به عیار سیمان و یا دست و دل بازی در میزان آب بتن، پس از اخذ نمونه آزمایشگاهی یادمون باشه. چون صرف نظر از میزان قوام و دوام، این عمل موجب وقوع تنوع در سختی یک عضو بتنی شده و رفتار سازه در برابر نیروهای وارده رو دچار مشکل میکنه.
به عنوان مجری، قبل از شروع بتن ریزی تیرها و سقف، ایجاد بستری مطلوب برای اتصال تیر به ستون یادمون باشه.
و خلاصه اینکه، به عنوان عضوی از جامعه مهندسی کشورمون، هر چه توانمندتر کردن خود و احترام گذاشتن به ضوابط ابلاغی، همیشه یامون باشه!
خیلی خیلی خیلی متشکرم که وقت گذاشتین
نویسنده: سعید محمدی اصل
منبع: تکنوبتار www.technobetar.ir
- عنوان: چگونگی تزریق درزهای انقباضی در سدهای بتنی
- نویسنده (گان): علی اصغر نظری و غلامرضا عزیزیان
- مجله/کنفرانس: هفتمین کنگره ملی مهندسی عمران، دانشکده مهندسی نیکبخت، زاهدان
- تاریخ انتشار: اردیبهشت 1392
- صفحات: 8 صفحه
- فرمت فایل: PDF (زیپ شده)
- حجم فایل: 463 کیلوبایت
چگونگی تزریق درزهای انقباضی در سدهای بتنی
بدنه سدهای بتنی قوسی از بلوک های متعددی که توسط درزهای انقباضی از هم جدا شده اند، تشکیل می شوند. درزهای انقباضی سدهای بتنی بین بلوک های بتنی تحت دو عامل افت بتن و سرمایش باز می شوند. ابتدا هر یک از این بلوک ها بصورت طره ای مستقل عمل می کنند که برای دستیابی به رفتار قوسی بدنه سد بتنی لازم است جابجایی برش بین آنها مهار شود. بدین منطور درز های انقباضی سد را با تزریق دوغاب سیمان پر می کنند تا نیروهای جانبی وارده به بدنه سد بتنی بصورت تنش های فشاری به تکیه گاه های جانبی سد منتقل شود.
برای تزریق دوغاب سیمان در درزهای انقباضی سد بتنی لازم است بتن سد تا دمای مناسب سرد شده و درز برای عبور دوغاب سیمان به اندازه کافی باز شده باشد. عمل سرد کردن بتن سد طی دو مرحله طبیعی و مصنوعی صورت می پذیرد که این امر برای ضخامت های مختلف بدنه سد بتنی دارای پریود زمانی متفاوتی می باشد.
در این مقاله سعی شده است با توجه به نتایج مطالعات حرارتی بتن بدنه سد، مناسب ترین زمان برای تزریق دوغاب سیمان در درزهای انقباضی سد بتنی مورد بررسی قرار گیرد که در آن دمای بتن به حداقل و عرض درزهای انقباضی سد به حداکثر مقدار خود می رسد.
بتن: من خیلی بدبختم . . . !!!
روزی مجله بتن در حال قدم زدن در هوای آزاد بود که ناگهان صدای گریه یکی به گوشش رسید. به صدا نزدیک و نزدیکتر شد و دید آقای بتن داره زار زار گریه میکنه!
الله الله . . . دلش به حالش سوخت و نزدیک رفت تا یه خورده باهاش درد و دل کنه.
مجله بتن: سلام، چرا داری گریه میکنی؟ میتونم کمکی بکنم؟
بتن: (با گریه) من خیلی بد بختم . . .
مجله بتن: چرا آخه ه ه ه ؟
بتن: پرسیدن با یه دونه چرا خیلی راحته، ولی جوابشو میمونی که از کجا شروع کنی. راستشو بخوای من از همون لحظه تولدم با بدبختی به دنیا اومدم. یا شنم کمه، یا ماسم کمه، یا هر دو درسته و سیمانم کمه. فقط این وسط تا دلتون بخواد، آبم زیاده !!! دیگه منی که تولدم این شکلیه، فکر می کنید بزرگ شدنم چطوری باشه! خدایا چی قرار بود بشم، چی شدم !!!
مجله بتن: چی قرار بود بشی؟ الان چی هستی مگه؟؟؟
بتن: والا حدود 2 قرن پیش یه عده اولین تولد منو جشن گرفتن و قصدشون این بود که با گذشت زمان و انجام تحقیقات گسترده، نسل های با کیفیت تر منو در اختیار بشریت قرار بدن. تو این راه چه مطالعات و چه آزمایش هایی که انجام نشد. خدای من چه هزینه هایی که صرف نشد. نتیجه اینکه مقالات و کتابهای زیادی نوشته شدن. آیین نامه های مختلفی تدوین شدن. یه عده در این زمینه پژوهشگر شدن و یه عده آیین نامه نویس. یه عده محاسب شدن و یه عده مجری. خلاصه سازمان های زیادی درست شدن و سلسه مراتب ها تعریف شدن. قرار شد همه سازه های بتنی طبق ضوابط آیین نامه اجرا بشن، و با بررسی های بعدی روی سازه های اجرا شده، ضوابط آیین نامه رو بروز کنن و با این کار آیندگان ادامه راه گذشتگان رو بدرستی دنبال کنن تا از اتلاف بی خودی هزینه و زمان جلوگیری بشه. این روال تو بعضی جاها خوب پیش رفت، ولی بعضی جاهام نه پیش رفتش معلوم بود نه پس رفتش. قربون خدا برم که ته شانسو به من داد و درست وسط جمعه بازار همین دسته دوم به دنیا اومدم!!!
مجله بتن: ای بابااا ، آخه چرا انقدر منفی نگاه میکنی؟ مگه اینا چیکار میکنن؟
بتن: بگو چیکار نمی کنن. به خاطر ندانم کاری های همیناس که تمام زندگیه من شده غم و غصه، الانم دیگه کاری غیر از گریه کردن برام نمونده. مخصوصا از وقتیکه پروژه های مسکن مهر شروع شد، هر چی بدبختی بود سر من بیچاره نازل شد. یه دفعه کار زیاد شد و نیروی کار جوابگو نبود. با این پیش زمینه هر کی از مامانش قهر کرد، اومد پیمانکار شد، بدون اینکه صلاحیت یا عدم صلاحیتش زیر ذره بین قرار بگیره چراکه ظاهراً کمیت مهمتر از کیفیت بود!
تو خانواده من همه چی از سرنوشت غم انگیز بابام شروع شد. قسمت بابام این بود که در تولید تیرچه بتنی بکار برده بشه. مسئولین تولید بخاطر تقاضای زیاد و زمان و امکانات کم، نسبت به عمل آوری تیرچه ها سهل انگاری کرده و اونا رو زودتر از موعد از استخر آب در می آوردن چون تیرچه های سری بعد منتظر آب بودن. این وسط بیچاره بابام از بی آبی هلاک شد و قبل از اینکه به محل نصب برسه . . . (خودتون ببینید!)


بعدش نوبت داداشم بود که بعنوان تیر بتنی انجام وظیفه میکنه. این دفعه کیفیت بتن بدک نبود، اما چی بگم از شاهکار طراح محترم سازه . . . . نگاه کنید تو رو خدا !

آخه یکی نیس بگه پدرت خوب مادرت خوب، می مردی اگه یه ذره مقطع تیر رو بزرگتر می گرفتی؟ تو نقشه ها تقویتی ها رو زیر آرماتورهای طولی کشیده اما به این فکر نکرده که اگه دو ردیف آرماتور تیر متقاطع هم پایین اونا بی افته، عملاً می رسه به تار خنثی! بیچاره همین بسش نبود و بعد بتن ریزی این حال و روزش بود.

از کاور خاموت ها بگم، یا از تکه های یونولیت که قبل از بتن ریزی از داخل قالب تیرها تمیز نشدن! تنها کاری که دستمون برمیاد، اینه که به درگاه خدا دعا کنیم حین بهره برداری اتفاقی براش نیفته.
و اما مامانم که اونم چند روز دیگه تکلیفش معموم میشه.
مجله بتن: چند روز دیگه تکلیفش معلوم میشه؟!
بتن: آره. مامانم تو بتن سقف بکار برده شده. روزی که بتن ریزی سقف رو انجام می دادن، یهو پمپ بتن خراب شد و درست شدنش 2 ساعتی طول کشید که بعد اونم نظارت گفت وقت بتن گذشته و اجازه بتن ریزی نداد. اما پیمانکار گوشش بدهکار نبود و همون بتن ها رو پمپاژ کرد! خلاصه بحث بالا گرفت و حاشیه درست شد. بعد بتن ریزی نامه بازی شروع شد و نتیجه این شد که تا 90 روز ادامه عملیات در اون قسمت متوقف بشه. حالا به گفته یه عده اگه کرگیری کنن و بتن جواب نده، تخریبش میکنن و مامانمو هم از دست میدم. اما یه عده هم می گن تو ایران عمراً سازه ای رو تخریب کنن. اگه کر جواب نده، بارگذاری می کنن. اگه باز جواب نداد، محاسبات رو بازبینی میکنن. اگه اونم نشد، یا با نامه سرو تهش رو هم میارن، یا بلاخره یه کاریش میکنن! حالا من موندم فکر مامانم باشم، یا اونایی که فردا پس فردا قراره بیان زیر این سقف زندگی کنن !!!
مجله بتن: واقعاً متأسفم. نمی دونم غیر از این چی می تونم بگم. سر خواهرت چی اومده؟ خواهر داری؟
بتن: نه من خواهر ندارم. اما یه نامزد داشتم که از تحصیلاتش گرفته تا طرح مخلوطش، حرف نداشت.
مجله بتن: داشتی؟ مگه الان کجاست؟ اونم بلایی سرش اومده؟
بتن: نه، منو ترکم کرد. آخه من سرطان دارم.
مجله بتن: هه هه هه ... سرطان! هه هه هه ه ه ه ه ...
بتن: کوفت! خجالت نمی کشی با این هیکلت؟
مجله بتن: (با شرمندگی) ببخشید، منظوری نداشتم. آخه سرطان ... ! مگه سرطان مال آدما نیست؟!
بتن: همین دیگه. اسمت رو گذاشتی مجله بتن، اونوقت حتی اسم سرطان بتن هم به گوشت نخورده؟! به واکنش قلیایی سنگدانه های بتن میگن سرطان بتن. البته دکترا میگن این یکی تقصیر مسکن مهر نیست و یه چیز تخصصیه، اما من باور نمی کنم. مطمئنم این آتیش هم از گور اونا بلند شده.
مجله بتن: ظاهرت که چیزی نشون نمیده! میشه بیشتر در این مورد بگی؟
بتن: این بیماری از دورن شروع میشه و چند ماه تا چند سال طول میکشه تا خودشو نشون بده. داستانش مفصله. اگه علاقمندی، برو در مورد واکنش قلیایی سنگدانه های بتن (Alkali-Aggregate Reaction) تو اینترنت سرچ کن.
و به این ترتیب مصاحبه ما با آقای بتن به پایان رسید. سرگذشت غمناکی بود. اما من موندم که چرا ما وجدان کاری نداریم. مردم تقریباً کل سرمایه و پس انداز زندگیشون رو به یه ساختمون اختصاص میدن و اونو سرپناه خودشون میدونن. انصافمون کجا رفته آخه ؟؟!!
نویسنده: سعید محمدی اصل - زمستان 1390
منبع: تکنوبتار www.technobetar.ir
- عنوان: اثر فشار تزریق بر نشست تونل های کم عمق در محیط های شهری
- نویسنده (گان): محمدرضا سقازاده و همکاران
- مجله/کنفرانس: ششمین کنگره ملی مهندسی عمران، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
- تاریخ انتشار: اردیبهشت 1390
- صفحات: 6 صفحه
- فرمت فایل: PDF (زیپ شده)
- حجم فایل: 452 کیلوبایت
اثر فشار تزریق بر نشست تونل های کم عمق حفاری شده با TBM در محیط های شهری
عوامل مؤثر در نشست سطح زمین در روش حفاری مکانیزه تونل را به سه دسته عوامل هندسی، ژئومکانیکی و پارامترهای کاری ماشین حفاری (TBM) تقسیم بندی نمود. عوامل هندسی شامل عمق تونل و قطر تونل می باشند. پارامترهای کاری TBM شامل فشار بر جبهه حفاری تونل، فشار تزریق در پشت سگمنت های تونل و نیز میزان تغییر قطر TBM می باشد. پارامترهای ژئومکانیکی شامل مشخصات مکانیکی لایه های خاک مابین تونل تا سطح زمین می باشند.
در حفاری مکانیزه تونل (حفاری با دستگاه TBM)، با پیشروی دستگاه TBM عملیات سگمنت گذاری پوشش که شامل نصب سگمنت ها و تزریق در پشت لاینینگ تونل است، صورت می گیرد. به دلیل مسائل اجرایی، قطر حفاری شده تونل از قطر خارجی حلقه بتنی تونل مقداری بیشتر است و همواره فضایی پشت پوشش بتنی قرار دارد که بایستی با عملیات تزریق پر شود تا از ریزش خاک و نشست های سطحی زمین جلوگیری گردد.
فشار تزریق در تونل از اهمیت خاصی برخوردار است. افزایش بیش از حد فشار تزریق در تونل باعث ایجاد تورم خاک در سطح زمین شده و فشار اضافی به لاینینگ تونل وارد می کند. همچنین کم بودن فشار تزریق در تونل نیز می تواند منجر به نشست سطحی گردد. نشست یا تورم سطح زمین در محیط های شهری می تواند خساراتی را به سازه ها تحمیل نماید.
در این مقاله پارامتر بی بعدی که وابسته به فشار تزریق و خصوصیات مقاومتی خاک و تنش های اولیه در خاک است، تعریف شده و سپس رابطه نشست با مدلسازی عددی در نرم افزار PLAXIS 3D Tunnel تعیین گردیده است. به کمک این مدل می توان نشست ماکزیمم زمین را با توجه به فشار تزریق در تونل بطور مناسبی تعیین نمود.